Invloed van het weer

19 september 2015 , In: Health, Hormones
0

We hebben een prachtige zomer gehad, veel dagen met volop zon en heerlijke temperaturen. Voor iemand met een traag werkende schildklier zoals ik kan het vaak niet warm genoeg zijn, wij hebben het namelijk snel koud. Maar om eerlijk te zijn ben ik mijn hele leven al dol op de zon, vandaar de titel van dit blog. Ik krijg er energie van en mijn humeur klaart er onmiddellijk van op, ik voel me gekoesterd en ontspannen in de warmte van de zon. Op bewolkte regenachtige dagen kruip ik het liefst op de bank onder een dekentje met een stapel boeken en een warme kop thee. Zodra de zon zich laat zien – en vooral als dat gepaard gaat met aangename temperaturen – moet ik naar buiten. Het maakt niet uit welke karweitjes of huishoudelijke klussen er binnen op me wachten; als de zon schijnt moet alles wijken…

Vorig jaar zijn wij verhuisd naar een klein bescheiden maar heel knus huisje uit 1956 met een heerlijke tuin. Daarvoor hadden we geen tuin en moesten we het doen met een balkonnetje. Ook leuk en je kan er prima van de zon genieten, maar met de komst van Catootje past deze plek beter bij het leven wat we willen leiden. Nu kunnen we volop genieten van het buitenleven; we werken buiten, eten buiten, ontspannen buiten en tuinieren voor het eerst in ons leven. Dit jaar hebben we zelfs de zomervakantie overgeslagen omdat we thuis al een heerlijk vakantiegevoel ervaren. Helemaal als we in de weekenden in onze tuin zaten met een glaasje wijn, een lekker hapje en fijn gezelschap. Dat we thuis zijn gebleven wil echt wel iets zeggen, want degenen die mij kennen weten dat ik doorgaans een reislustig typje ben. Ik word doorgaans al snel onrustig als ik niet met enige regelmaat het vliegtuig kan pakken naar een zonnige bestemming. Dat is nu anders; het leven wat dit huis ons biedt maakt ons rustiger en tevreden, vooral als de zon schijnt!

Toch hoop ik dat we ooit kunnen gaan verhuizen naar een klimaat waarin we langer dan een paar maanden per jaar kunnen rekenen op mooi zomerweer. Waar het weer wat constanter van aard is. Ik wordt namelijk zo verdrietig van de herfst en winterperiode en dan met name van de grijze, regenachtige dagen. Om nog maar niet te spreken van mijn energiepeil wat tot het nulpunt lijkt te dalen als het in maart en april maar geen voorjaar lijkt te willen worden.

Kan het weer echt zo’n invloed hebben op hoe je je voelt?

Of zit het tussen onze oren? En hoe werkt dat dan? Het schijnt zo te zijn dat het weer daadwerkelijk invloed heeft op je lichaam en geest. En dat is bij iedereen zo! De één is er misschien gevoeliger voor dan de ander. En we weten inmiddels tot welke categorie ik behoor…. 😉 Vooral als het weer verandert, zoals bij het intreden van de herfst zijn de gevolgen voor mij en velen anderen, groot. Hoe komt dat nou? Het heeft onder andere te maken met de werking van de hypothalamus, de hypofyse, de schildklier, de bijnierschors en andere hormoonklieren.

De wetenschap die onderzoek doet naar veranderingen in het lichaam als het weer omslaat heet humane biometeorologie of medische meteorologie. Daarin is aangetoond dat het weer effect heeft op de belangrijkste regelsystemen van het lichaam waaronder het hormoonstelsel en zenuwstelsel, de hersenen en andere organen. Zes klimaatfactoren spelen een rol bij hoe wij ons voelen: zonlicht (ultraviolet licht), temperatuur, luchtvochtigheid, luchtdruk (lage- en hogedrukgebieden), en luchtvervuiling. De hypothalamus (orgaantje in de hersenen) speelt daarbij een cruciale rol. De hypothalamus regelt samen met andere organen de lichaamstemperatuur. Zodra de luchtvochtigheid, de luchtstromen en de temperatuur veranderen, wordt dat in de hypothalamus geregistreerd. Die informatie stuurt de hypothalamus via de hypofyse door naar diverse hormoonklieren. Bij kou zorgt de hypothalamus ervoor dat de haarvaten zich samentrekken, en bij hitte dat die bloedvaatjes zich openen. Ook heeft de hypothalamus een controlerende invloed op de hypofyse. Bijna alle weersinvloeden hebben effect op de hypothalamus en de hypofyse, die op hun beurt invloed uitoefenen op de andere organen. Op die manier staat alles met elkaar in verbinding.

Serotonine

Weersverschijnselen als onweer, ijskristallen en regen veroorzaken positieve (of negatieve) ionen, die de productie van serotonine stimuleren. Serotonine is een neurotransmitter en hormoon dat onder andere het dag-nacht ritme beïnvloedt en je helpt prettig te voelen. Wat veel mensen echter niet weten is dat serotonine nog veel meer belangrijke lichaamsfuncties heeft, en dat een tekort aan serotonine kan leiden tot ongezond eten en eetbuien, met overgewicht en allerlei aanverwante ziektes en aandoeningen tot gevolg. Te veel serotonine is vervolgens van invloed op het zenuwstelsel en kan nervositeit, slapeloosheid, hartkloppingen en hoofdpijn veroorzaken.

Ultraviolet licht

Door ultraviolet licht ontstaat zonnebrand. Er komen dan gifstoffen vrij in de huid, waardoor de hypofyse bepaalde hormonen gaat aanmaken, die op hun beurt van invloed zijn op de bloeddruk en het maag-darmkanaal. Te weinig ultraviolet licht vermindert de werking van de schildklier. Gebrek aan zon- en daglicht kan de stemming sterk beïnvloeden, en zelfs een Seasonal Affective Disorder (SAD), oftewel winterdepressie veroorzaken. Vermoed wordt dat door gebrek aan daglicht de biologische klok in de war raakt en daardoor het evenwicht tussen bepaalde neurotransmitters in de hersenen wordt verstoord, met als gevolg een depressie.

Zo zijn er nog vele voorbeelden te noemen van de manier waarop het weer rechtstreeks van invloed is op het lichaam en het functioneren van de organen, waarbij er sprake is van een intense interactie. Vooral jonge en oudere mensen hebben veel last van weersomstandigheden omdat hun lichaam zich moeilijker kan aanpassen aan wisselende omstandigheden. En vrouwen hebben doorgaans ook meer last dan mannen, maar men weet nog niet precies hoe dat komt. Ieder mens voelt zich geestelijk en lichamelijk het best bij stabiel zonnig en droog weer met een temperatuur van circa 20 graden Celsius. Helaas komt dat weinig voor. In grote delen van de wereld is het doorgaans veel warmer of kouder en veel vochtiger of droger dan het idealiter zou moeten zijn. Ook dat is nog niet erg, want in de tropische of koude klimaatzones past het lichaam zich op den duur vanzelf aan de extremere omstandigheden aan. Iedereen die langere tijd in de tropen heeft doorgebracht, weet uit ervaring dat de hitte na verloop van tijd steeds draaglijker wordt. Laat ik me in de tropen nou helemaal lekker voelen, mijn huid knapt direct op en ik heb geen last van de doorgaans hoge luchtvochtigheid. Kennelijk ben ik op het verkeerde continent geboren.

De problemen ontstaan vooral in de gematigde klimaatzones waar het weer sterk wisselvallig kan zijn, met aanstormende en wegtrekkende lagedrukgebieden, temperatuurschommelingen van 10 graden per etmaal en korte periodes van extreme kou of warmte. Ja, ja, daar weten we hier alles van…. Kortom, typisch Hollands weer. Van dergelijk labiel weer krijgt het lichaam zulke opdonders dat het moeite heeft tijdig om te schakelen. Vooral mensen die het grootste deel van hun tijd binnen doorbrengen, in kunstmatig gereguleerde klimaatomstandigheden (centrale verwarming, airconditioning, gecontroleerde luchtvochtigheid), hebben last van de schommelingen die ze ervaren als ze de geklimatiseerde omgeving verlaten. Hun lichaam is, anders dan dat van mensen die veel buiten zijn, niet gewend zich snel aan te passen. Wat gebeurt er dan in het lichaam? Daar is nog niet heel veel over bekend. Juist omdat zoveel weer- en persoonsgebonden factoren een rol spelen, is het erg moeilijk om wetenschappelijk betrouwbare verbanden te leggen tussen het een en het ander. Maar wat we wel weten is dat sterke temperatuurschommelingen de bloeddruk ontregelen. Als het plotseling 5 graden Celsius (of meer) kouder wordt, trekken de bloedvaten samen om te voorkomen dat er te veel bloed naar de huid stroomt. Anders zouden we te snel afkoelen. Die voorzorgsmaatregel van het lichaam gaat gepaard met een plotselinge stijging van de bloeddruk. Gezonde mensen bezorgt dat een onaangenaam gevoel. Voor hart-en-vaatziektepatiënten is zo’n bloeddrukstijging ronduit gevaarlijk.

Wat kunnen we zelf doen?

Tips tegen weerkwaaltjes:

  • Ga naar buiten, ook als het slecht weer is, zorg dat je lichaam gewend raakt aan de wisselende omstandigheden. Tenzij je natuurlijk in de positie bent om te verhuizen naar een stabieler en warmer oord…
  • Start je dag met een gezond ontbijt. Dat bevordert je spijsvertering, stimuleert je stoelgang en geeft je de broodnodige energie om de dag een beetje leuk door te komen.
  • Wandel of fiets iedere dag een half uur in park of bos en snuif de gezonde lucht met volle teugen op.
  • Breng regelmaat in je leven door iedere dag op tijd naar bed te gaan en op tijd weer op te staan. Het liefst met het ritme van de natuur (zonsopgang, zonsondergang) ook al realiseer ik me nu ik dit schrijf dat dit in de winter een beetje korte dagen geeft en waarschijnlijk niet praktisch is. Maar probeer dan in ieder geval vaste tijden aan te houden en zorg ervoor dat je in ieder geval voor 22.00 uur in bed ligt.
  • Maak het in huis knus en gezellig en zorg met kaarsjes en lampjes voor een egale lichtspreiding zonder donkere hoeken. In de slaapkamer daarentegen moet het aardedonker zijn om een goede kwalitatieve nachtrust te hebben. Meer daarover in een toekomstig blok over “lekker slapen”.
  • Breng regelmatig een dagje door in de sauna; je ontspant je spieren, schakelt mentaal even af en als je lekker bent opgewarmd is het is heerlijk om even naar buiten te gaan om af te koelen.

Heb jij nog aanvullende tips om de herfst en winter door te komen? Laat het me weten!

    • Marèn
    • 2 mei 2016
    Beantwoorden

    Leuke website Brigitte! Stoer van je dat je er helemaal voor gaat. Ik blijf graag op de hoogte van je ontwikkelingen;) Liefs, Marèn

      • Brigitte Filippini
      • 2 mei 2016
      Beantwoorden

      Dank je Marèn! Ik houd je op de hoogte en wie weet… 😉
      Zou leuk zijn! Liefs, Brigitte

LAAT EEN BERICHTJE ACHTER

Brigitte Filippini

Blogger

Voormalig workaholic, inmiddels bekeerd tot levensgenieter!!

Freebie

Freebie

RECENTE BERICHTEN

Disclaimer

Het is belangrijk dat je je eigen keuzes maakt als het om je gezondheid gaat. Dat geldt ook voor het overnemen van de suggesties en adviezen die ik op mijn blog geef. Lees HIER meer.